Inhoudsopgave
Staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie probeerde op 7 oktober 2026 de gemoederen te bedaren. Tegenover Trouw riep hij op tot nuance over de brief die jongeren van Defensie krijgen, met als kernzin “De dienstplichtbrief is geen doodvonnis”. Wie het nieuws volgt, kent zijn naam inmiddels, maar wie is de CDA’er die het dossier dienstplicht onder zich heeft?
Boswijk in het kort
Derk Geertsz Boswijk werd op 8 april 1989 geboren in Woerden en is nu 37 jaar. Hij is politicus voor het CDA en sinds 23 februari 2026 staatssecretaris van Defensie in het kabinet van premier Rob Jetten. Daarvoor zat hij van 31 maart 2021 tot en met 22 februari 2026 in de Tweede Kamer. Dat blijkt uit zijn Wikipedia-pagina, waar de meeste feiten in dit stuk vandaan komen.
Opvallend is zijn route naar Den Haag. Boswijk deed eerst het vmbo aan het Driestar College in Gouda en daarna een mbo-opleiding bouwkunde in Utrecht. Later haalde hij naast zijn werk nog een bachelor bouwtechnische bedrijfskunde aan de Hogeschool van Amsterdam (2013) en een master Urban and Area Development (2019). In de Kamer zei hij vaker dat de politiek te weinig oog heeft voor mbo’ers, en met die achtergrond is dat geen loze kreet.
Van ondernemer tot Kamerlid
Al in 2006, als tiener, richtte Boswijk Ingenieursbureau Bosons op, gespecialiseerd in vergunningen en bouwtekeningen. In die jaren was hij volgens Wikipedia nog aanhanger van de PVV. Later werd hij projectontwikkelaar bij vastgoedbeheerder Heyen Beheer. Daarnaast schreef hij boeken, onder meer over de brieven van zijn overgrootvader die in 1913 naar de Verenigde Staten emigreerde, en een boek over Theodore Roosevelt.
In 2015 kwam hij namens het CDA in de Provinciale Staten van Utrecht, waar hij in 2019 lijsttrekker en fractievoorzitter werd. In diezelfde periode werd hij reserveofficier bij de Koninklijke Landmacht, met de rang van tweede luitenant. Die defensieband kwam later goed van pas.
In maart 2021 kwam hij met 1.603 voorkeurstemmen in de Tweede Kamer. Hij voerde eerst het woord over landbouw en stikstof. Het CDA presenteerde in juli 2021 een landbouwvisie waarin de partij brak met eerdere standpunten, en zijn idee van “landschapsgrond”, een soort tussen landbouw- en natuurgrond, belandde in het coalitieakkoord van Rutte IV. Toen Kabul in augustus 2021 in handen van de Taliban viel, drong hij aan op de evacuatie van Afghanen die het Nederlandse leger hadden geholpen en hield hij zelf contact met mensen ter plaatse. De Volkskrant noemde hem daarna een activistisch Kamerlid.
Hij was ook campagneleider van het CDA bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 en de Statenverkiezingen van 2023. Na de val van Rutte IV stelde hij zich kandidaat als lijsttrekker, maar hij steunde uiteindelijk Henri Bontenbal. In de laatste jaren in de Kamer had hij buitenlandse zaken en defensie in zijn portefeuille.
Wat is de dienstplichtbrief eigenlijk?
De ophef waar Boswijk op reageert, gaat over een brief die elk jaar wordt verstuurd. Volgens Defensie krijgen jongeren die 17 zijn of dat dit jaar worden sinds april 2026 een brief waarin staat dat ze staan ingeschreven voor de dienstplicht. Een echte oproep is het niet, want Nederland roept sinds 1997 geen dienstplichtigen meer op. In de brief zit een digitale vragenlijst die vrijwillig is.
Daarnaast stuurde Boswijk in september een brief naar de Kamer over het zogeheten Dienmodel. Volgens de Rijksoverheid richt dat model zich op jongeren van 18 tot 27 jaar en werkt het met stappen die steeds minder vrijblijvend worden. Het begint met een vrijwillige vragenlijst en kan in de zwaarste stap uitlopen op een verplichte vragenlijst, een gesprek en een keuring, waarbij het daadwerkelijk in dienst gaan nog altijd vrijwillig blijft. Alleen als de veiligheidssituatie ernstig verslechtert, kan er een selectieve opkomstplicht komen.
Boswijk benadrukte toen dat vrijwilligheid de basis van het plan blijft. Voor het model is nieuwe wetgeving nodig, wat ongeveer twee jaar kost. De uitwerking begint eind 2026.
Waarom zijn oproep tot nuance
Een brief van Defensie op de mat zorgt bij veel ouders en jongeren voor schrik, zeker nu de oorlog in Oekraïne al jaren duurt. Boswijk wil dat beeld bijstellen. Wie de brief krijgt, wordt niet opgeroepen en hoeft niet morgen te vertrekken. Of die boodschap aankomt, hangt ook af van hoe het Dienmodel de komende jaren wordt uitgewerkt.
Hij is niet de eerste die als staatssecretaris met dit onderwerp te maken krijgt. Eerder zat Gijs Tuinman op die post, en ook toen ging het debat al over de vraag hoe Defensie aan genoeg mensen komt. Voor wie wil weten wie er verder in het kabinet zit, schreven we eerder over premier Rob Jetten en zijn verloofde.
