Inhoudsopgave
Mieke Sterk is overleden. De oud-atlete en oud-Tweede Kamerlid werd 80 jaar. Ze werd op 5 januari 1946 in Haarlem geboren en maakte twee heel verschillende loopbanen af. Eerst was ze een van de beste sprintsters en hordeloopsters die Nederland in de jaren zestig en zeventig had, daarna zat ze vier jaar voor de PvdA in de Kamer. De NOS meldde haar overlijden woensdag, nadat de Atletiekunie het nieuws naar buiten had gebracht. Wie haar naam vandaag voor het eerst hoort, vraagt zich vooral af waar ze bekend van was. Dat is in een paar zinnen niet te vangen, want ze viel op de baan net zo goed op als ernaast.
Een record dat 44 jaar bleef staan
Sterk begon laat. Ze deed als tiener aan korfbal en basketbal en werd op haar zeventiende bij een wedstrijd op het strand ontdekt als hardloopster. Volgens Wikipedia sprong ze op haar allereerste wedstrijd voor atletiekvereniging Atmodes meteen een clubrecord bij de junioren. Vanaf 1967 werd ze tien jaar lang getraind door Wil Westphal, en een jaar later won ze haar eerste Nederlandse titel op de 100 meter horden. Het werden er uiteindelijk twintig, op de sprint, de horden en de estafette.
Haar bekendste race liep ze in 1968 in Mexico-Stad. Samen met Wilma van den Berg, Truus Hennipman-Cruiming en Corrie Bakker won ze haar serie op de 4 x 100 meter in 43,4 seconden. Dat was een evenaring van het wereldrecord dat de Amerikaanse ploeg kort daarvoor had gelopen. In de finale liep het Nederlandse viertal opnieuw 43,4 en werd het vierde. Wat in de meeste berichten niet staat, is hoe klein dat verschil was. De Sovjet-ploeg pakte brons in dezelfde tijd, met een neuslengte voorsprong.
Die tijd werd later omgerekend naar 43,44 en bleef het Nederlandse record. Pas in 2011, op het WK in Daegu, liep een Nederlandse ploeg weer zo snel, en in 2012 brachten Janice Babel, Kadene Vassell, Eva Lubbers en Jamile Samuel het record terug naar 42,90. Daarmee kwam er na bijna 44 jaar een eind aan het oudste nationale atletiekrecord. Op de 200 meter kwam Sterk in Mexico niet verder dan de series.
In 1970 werd ze op de Europese indoorkampioenschappen in Wenen vijfde op de 60 meter horden, en op de Universiade in Turijn won ze dat jaar brons op de vijfkamp. In 1973 werd ze uitgeroepen tot atlete van het jaar van de KNAU, de voorloper van de Atletiekunie. Sportnieuws.nl citeert de bond, die haar familie en naasten veel sterkte wenst.
De rok, het kolonelsregime en het NOC
Sterk was geen atlete die braaf deed wat de bond vroeg. In Mexico knipte ze voor de openingsceremonie haar rok van het voorgeschreven olympische tenue flink in, omdat ze die volgens de NOS te truttig vond. Dat leverde destijds een kleine rel op. Een jaar later ging ze verder. Ze weigerde in 1969 mee te doen aan de Europese kampioenschappen in Athene, uit protest tegen het kolonelsregime dat toen in Griekenland aan de macht was. De officials van de bond waren daar woedend over.
Ook in de jaren daarna ging ze een conflict niet uit de weg. Op een foto uit 1976 staat ze voor het Paleis van Justitie, bij een kort geding dat ze tegen het NOC voerde. Wie haar politieke loopbaan kent, herkent dat patroon. Sterk zei wat ze vond, ook als dat haar iets kostte.
Vier jaar in de Tweede Kamer
Na haar sportloopbaan ging Sterk het vormingswerk in. Ze werkte met randgroepjongeren, jonge asielzoekers en mensen met een verstandelijke beperking. Ze groeide op in een overtuigd PvdA-gezin, en in 1994 kwam ze voor die partij in de Tweede Kamer. Ze hoorde bij een groep nieuwelingen die partijvoorzitter Felix Rottenberg had binnengehaald om de fractie een nieuw gezicht te geven. Haar portefeuille was breed, met sport, gehandicaptenzorg, het middelbaar beroepsonderwijs, defensiepersoneel, arbeidsvoorwaarden en nazorg.
Lang duurde het niet. In 1997 uitte ze kritiek op haar eigen partij, onder meer in een interview met Vrij Nederland. Daarna kreeg ze een onverkiesbare plek op de lijst, en in 1998 keerde ze niet terug in de Kamer. Het was een kort politiek avontuur, maar het past bij de vrouw die in 1969 liever thuisbleef dan in Athene te lopen.
Waarom haar naam nu weer opduikt
Voor een jongere generatie is Mieke Sterk vooral een naam uit de recordlijsten. Dat ze nu zo veel gezocht wordt, komt doordat ze in twee werelden een spoor naliet die zelden bij elkaar komen. Er zijn maar weinig olympiërs die later in de Tweede Kamer zaten, en nog minder die daar sport in hun portefeuille kregen. Wie haar verhaal leest, ziet een sporter die haar stem al gebruikte toen dat in de atletiek nog helemaal niet gebruikelijk was.
In oktober 2008 kwamen de estafettevrouwen uit Mexico nog bij elkaar voor een reünie, veertig jaar na hun race. Hun record stond toen nog steeds. Dat zegt misschien meer over haar plek in de Nederlandse sportgeschiedenis dan welke titel ook.
