Inhoudsopgave
Jaimi van Essen is de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in het kabinet-Jetten. De D66’er werd op 1 november 1991 geboren in Enschede en is 34 jaar, waarmee hij bij zijn aantreden het jongste lid van het kabinet was. Op 13 oktober presenteerden vier boerenorganisaties een eigen stikstofplan, en Van Essen maakte meteen duidelijk dat hij er weinig in ziet. Wie is de man die als oud-wethouder uit Twente nu het lastigste dossier van Den Haag beheert?
Wat er deze week gebeurde
Agractie en de belangenclubs van melkvee- en pluimveehouders DDB, NMV en NVP trokken als Landbouw Alliantie naar perscentrum Nieuwspoort. Hun voornaamste wens is dat de stikstofbrief van de minister van tafel gaat. In plaats daarvan willen ze dat veel minder bedrijven een stikstofvergunning nodig hebben, bijvoorbeeld alleen boeren binnen 250 meter van overbelaste natuur of alleen de grootste uitstoters, meldde de NOS. Met natuurherstel willen ze eerst wachten tot opnieuw is bekeken hoe de natuurgebieden ervoor staan.
Van Essen wil wel met de boeren praten, maar zijn eigen plan staat niet ter discussie. Volgens hem komt Nederland met het voorstel van de alliantie niet van het stikstofslot af. Ook stikstofdeskundige Jan Willem Erisman van de Universiteit Leiden verwacht dat de vergunningverlening er niet door losgetrokken wordt.
Acht maanden minister, van benoeming tot botsing
Het nieuws van deze week staat niet op zichzelf. Wie de afgelopen maanden op een rij zet, ziet dat Van Essen vrijwel vanaf zijn eerste dag tegenover de boerenorganisaties staat.
- 9 februari 2026. Bekend wordt dat Van Essen de laatste nog lege ministerspost krijgt, die van Landbouw. RTV Oost voorspelde toen al een zware klus, omdat boeren kritisch kijken naar D66, dat eerder pleitte voor halvering van de veestapel, staat op Wikipedia.
- 23 februari 2026. Het kabinet-Jetten wordt beëdigd. Van Essen is op zijn 34e de jongste minister.
- 17 juni 2026. Media melden uitgelekte plannen met zones rond kwetsbare natuur en een mogelijke veekorting. Van Essen noemt de berichtgeving in Bennekom een bult onzin, en tekent dezelfde dag voor de Aanpak Veluwe, waarvoor het kabinet 300 miljoen euro uittrekt, schreef Omroep Gelderland.
- Eind juni 2026. Zijn stikstofbrief van dertig kantjes gaat naar de Kamer. Daarin onder meer tot 46 procent minder uitstoot uit de landbouw, de helft minder uit mobiliteit en industrie in 2035, en rond vijftien natuurgebieden niet meer dan 2,6 koeien per hectare.
- Zomer 2026. De boerenorganisaties trekken met de leus dat de brief van tafel moet door het land om boeren te mobiliseren.
- 13 oktober 2026. De Landbouw Alliantie presenteert een alternatief. Van Essen wijst het af, maar nodigt de boeren wel uit voor een gesprek.
Opvallend is dat zones rond kwetsbare natuur, een van de punten uit de uitgelekte berichten die hij in juni nog onzin noemde, wel in het definitieve plan staan. De NOS noemt stikstofarme zones van 1 kilometer rond 85 natuurgebieden. Wat er in juni precies niet klopte aan de berichtgeving, liet hij destijds in het midden.
Waar komt Jaimi van Essen vandaan?
Van Essen groeide op in Losser, in Twente. Hij studeerde politicologie in Nijmegen en European Studies in Enschede, en werkte daarna als adviseur bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. In 2014 kwam hij voor D66 in de gemeenteraad van Losser, en van 2019 tot 2024 was hij daar wethouder. Begin 2024 stapte hij over naar Deventer, waar hij als wethouder onder meer energie, duurzaamheid en milieu, economie en de binnenstad onder zich had.
Een bekende anekdote uit zijn jeugd laat zien dat hij weet hoe informatie een eigen leven kan gaan leiden. In 2009 zette hij met twee klasgenoten voor de grap een verzonnen gerecht op Wikipedia, de Urker vistaart. Het artikel bleef ruim acht jaar staan, en de taart werd zelfs op televisie door koks bereid als origineel Flevolands gerecht.
Wat zijn portefeuille omvat
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur gaat over veel meer dan stikstof. Ook de visserij, voedselzekerheid en het natuurbeleid vallen onder Van Essen. Toch is stikstof het dossier waarop hij wordt afgerekend, omdat de vastgelopen vergunningverlening niet alleen boeren raakt maar ook woningbouw en infrastructuur. Op 1 november wordt hij 35. Of hij dan al met de boeren aan tafel heeft gezeten, is nog niet bekend.
