Inhoudsopgave
Zaltbommel krijgt een nieuwe burgemeester, en het is een bekend gezicht uit Den Haag. De gemeenteraad droeg op donderdag 8 oktober Stieneke van der Graaf voor, de 42-jarige ChristenUnie-bestuurder die in twee periodes in de Tweede Kamer zat en sinds vorig jaar waarnemend burgemeester is in het Friese Weststellingwerf. Wie is zij, en hoe komt een Groningse Kamerlid uiteindelijk in de Bommelerwaard terecht?
Gekozen uit 35 kandidaten
De voordracht is het eindpunt van een procedure die in mei begon, toen de raad de profielschets vaststelde. Volgens de gemeente Zaltbommel meldden zich 35 sollicitanten, elf vrouwen en 24 mannen. De vertrouwenscommissie sprak met een selectie van hen en koos voor Van der Graaf. De commissie omschrijft haar als een burgemeester “met veel bestuurlijke ervaring en een duidelijke visie”, die goed verbinding kan maken met de samenleving.
Helemaal rond is het nog niet. De voordracht gaat naar de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, die haar op zijn beurt voordraagt aan de Koning. Die benoemt de burgemeester bij Koninklijk Besluit. Als alles volgens plan verloopt, wordt Van der Graaf op 3 december 2026 geïnstalleerd in een openbare raadsvergadering, in aanwezigheid van de Gelderse commissaris van de Koning Daniël Wigboldus. Ze volgt dan Marnix Bakermans op, die sinds 1 augustus 2024 waarnemend burgemeester is, na het vertrek van Pieter van Maaren. Ook het Reformatorisch Dagblad en het Brabants Dagblad berichtten over de voordracht.
Van Zwartsluis naar Groningen
Stieneke van der Graaf werd op 7 oktober 1984 geboren in Zwartsluis, in de kop van Overijssel. Ze ging naar school in Meppel en Zwolle en studeerde daarna internationaal en Europees recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2012 volgde ze de Leergang Buitenlandse Betrekkingen bij Instituut Clingendael, en in 2013 een cursus Franse taal en cultuur aan de Universiteit van Genève, staat op haar Wikipedia-pagina.
Haar loopbaan buiten de politiek draait om Europa en recht. Ze was onderzoeker bij het Kenniscentrum Europa decentraal, liep in 2010 stage bij de Nederlandse vertegenwoordiging bij de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève en werkte als postdoc bij Clingendael. Later adviseerde ze bedrijven en organisaties over mensenrechten en ondernemen, en werkte ze mee aan de voorbereiding van Oekraïne op een mogelijk EU-lidmaatschap.
Statenlid en Kamerlid
De politiek begon jong. Al op haar 22e, in maart 2007, werd ze Statenlid in de provincie Groningen. Vanaf 2013 leidde ze daar de ChristenUnie-fractie, en in 2015 was ze lijsttrekker bij de Provinciale Statenverkiezingen. In 2014 stond ze op de vierde plek van de gezamenlijke lijst van ChristenUnie en SGP voor het Europees Parlement.
Op 31 oktober 2017 schoof ze door naar de Tweede Kamer, in de plek van Carola Schouten, die minister werd. Ze hield zich bezig met onder meer infrastructuur, binnenlandse zaken, Europa en media. Een opvallend moment was oktober 2020, toen ze per ongeluk voor een motie van Geert Wilders stemde over een structureel hoger salaris voor zorgpersoneel. Daardoor werd die motie aangenomen, al liet het kabinet weten dat het de motie niet zou uitvoeren.
In 2021 stond ze zesde op de lijst, te laag voor een zetel. Bij haar afscheid werd ze benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Lang weg was ze niet, want in januari 2022 keerde ze terug, opnieuw als opvolger van Schouten, die in het kabinet-Rutte IV minister werd. Dit keer zat ze ook in de parlementaire enquêtecommissie over de aardgaswinning in Groningen, een onderwerp dat haar als Groningse Kamerlid na aan het hart lag.
In 2023 liep het anders. De partij zette haar op plek 9 van de kandidatenlijst, vrijwel onverkiesbaar. Honderden partijleden en jongerenorganisatie PerspectieF maakten daar bezwaar tegen en vroegen om een hogere plek, maar de lijst bleef zoals hij was. Op 5 december 2023 nam ze afscheid van de Kamer.
Burgemeester in Friesland, nu op weg naar Gelderland
Na de Kamer zocht Van der Graaf het in het toezicht en het lokaal bestuur. In 2024 trad ze toe tot de raad van toezicht van hulporganisatie ZOA, en in september 2025 tot die van Social Enterprise NL. Op 7 mei 2025 werd ze waarnemend burgemeester van Weststellingwerf, de gemeente rond Wolvega. Daar had ze onder meer openbare orde en veiligheid, communicatie en dienstverlening in haar portefeuille, en zat ze namens de gemeente in het bestuur van de Veiligheidsregio Fryslân.
Zaltbommel wordt haar eerste kroonbenoeming, en dus de eerste gemeente waar ze niet tijdelijk maar voor een volle termijn van zes jaar burgemeester wordt. Het is een flinke overstap, van het Friese platteland naar een Gelderse vestingstad aan de Waal. De vertrouwenscommissie wijst vooral op haar bestuurlijke ervaring, en die heeft ze opgedaan in de provincie, in Den Haag en als waarnemer in Friesland.
