Inhoudsopgave
Coos Huijsen is op maandag 19 oktober op 87-jarige leeftijd overleden. Dat meldde zijn familie in een persbericht, schreef de NOS. Huijsen ging de geschiedenis in als het eerste parlementslid ter wereld dat openlijk uitkwam voor zijn homoseksualiteit, in 1976 in de Tweede Kamer. Wie alleen die ene regel kent, zou denken aan een lange politieke loopbaan. Het opvallende is juist hoe kort hij Kamerlid was, en hoeveel hij daarna nog deed.
Wie was Coos Huijsen?
Jacobus Huijsen werd op 20 maart 1939 in Den Haag geboren en groeide op in Oude Tonge op Goeree-Overflakkee. In 1952 verhuisde hij met zijn moeder naar Amsterdam. Hij volgde daar de Hervormde Kweekschool en werd onderwijzer, eerst van 1963 tot 1968 aan een basisschool in Delft. Tegelijk haalde hij aan de Vrije Universiteit zijn bevoegdheid voor geschiedenis, en vanaf 1968 gaf hij dat vak in Den Haag. Al in de jaren zestig werd hij politiek actief. Van 1966 tot 1970 was hij voorzitter van de jongerenorganisatie van de Christelijk-Historische Unie (CHU), een van de partijen die later in het CDA opgingen. Hij hoorde bij de progressieve vleugel en wilde dat zijn partij met de andere christelijke partijen ging samenwerken, staat op Wikipedia.
Twee keer kort in de Kamer
Zijn tijd in de Tweede Kamer bestond uit twee korte periodes, en de tweede was de periode die geschiedenis schreef. Op een rij.
- 1971, de Haagse Post publiceert een stuk over geruchten rond zijn geaardheid. Huijsen ontkent, omdat hij de tijd er nog niet rijp voor vindt.
- Juni 1972, hij komt alsnog in de Kamer voor de CHU, als opvolger. Die zomer valt het kabinet al en volgen nieuwe verkiezingen, waarbij hij niet direct terugkeert.
- 1973, breuk met de CHU, omdat de partij het kabinet-Den Uyl niet wil steunen.
- 30 maart 1976, hij neemt als onafhankelijk Kamerlid de vrijgekomen zetel van Willem Scholten in en vormt een eenmansfractie. Bij die gelegenheid komt hij openlijk uit de kast.
- 1977, hij verlaat de Kamer na de verkiezingen en wordt lid van de PvdA. Voor die partij komt hij nooit in de Kamer. In 2002 zegt hij zijn lidmaatschap op.
Alles bij elkaar zat hij nog geen twee jaar in het parlement, en beide keren kwam hij tussentijds binnen. Toch is zijn naam blijven hangen, vanwege het moment in 1976. Bij zijn beëdiging was zijn levenspartner Lank Bos aanwezig, die hij in 1973 had leren kennen. Dat Huijsen de eerste openlijk homoseksuele parlementariër ter wereld was, zei hij zelf en zegt ook zijn familie, meldt de NOS. Het was in elk geval een stap waar in die jaren veel moed voor nodig was. In 1974 stapte hij al over naar het openbaar onderwijs, uit vrees dat hij als homo anders niet volledig geaccepteerd zou worden.
Leraar, directeur en activist
Na de Kamer stond Huijsen weer gewoon voor de klas, als leraar geschiedenis op het Gerrit van der Veen College in Amsterdam-Zuid, waar hij sinds 1974 werkte. Van 1986 tot en met 1998 was hij er directeur. Daarnaast bleef hij zich inzetten voor homo-emancipatie. Hij was medeoprichter en voorzitter van de homogroep binnen de PvdA en voorzitter van de Stichting Vrije Relatierechten. Die stichting organiseerde in 1977 in het Concertgebouw de Miami Nightmare, een protestavond tegen de Amerikaanse anti-homoactiviste Anita Bryant.
Mensenrechten waren voor hem één ondeelbaar geheel. In de jaren tachtig was hij voorzitter van het Defence and Aid Fund Nederland, dat geld inzamelde in de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. Later richtte hij mee Het Blauwe Fonds op, dat geld werft voor projecten rond de emancipatie van lhbti’ers. Amsterdam eerde hem in 2016 met de Frans Banninck Cocqpenning, en in 2017 werd hij ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Schrijver en kenner van het koningshuis
Minder bekend is dat Huijsen ook een productief schrijver was. In de jaren tachtig en negentig schreef hij over socialisme en democratie, met boeken als Nog is links niet verloren uit 1982 en Socialisme als opdracht uit 1986. Al in dat eerste boek waarschuwde hij voor een groeiende kloof tussen de PvdA en haar oude achterban in de volksbuurten. Na zijn loopbaan in het onderwijs ontpopte hij zich als kenner van het huis van Oranje. Hij schreef een boek over koningin Beatrix en promoveerde in 2012 aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Nederland en het verhaal van Oranje, dat werd genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs.
In 2016 verschenen zijn memoires onder de titel Homo politicus. Dit jaar kwam daar nog Roze draad bij, een boek over vijftig jaar homo-emancipatie dat hij samen met historicus Geerten Waling schreef. Het onderwerp dat hem in 1976 bekend maakte, liet hem zo tot het laatst niet los. Huijsen overleed thuis, in het bijzijn van zijn echtgenoot Lank Bos.
